Mvutano kati ya Marekani na Iran umechukua sura mpya na ya kutisha zaidi baada ya siri nzito ya kijeshi kufichuka. Imebainika kuwa vikosi maalum vya Marekani vimekuwa vikitekeleza operesheni ya siri ya kiwango cha juu sana kwa muda wa miezi minne mfululizo ndani ya Lango la Hormuz, lengo likiwa ni kutegua mabomu hatari yaliyotegwa chini ya bahari.
Kwa mujibu wa ripoti iliyovuja na kuchapishwa na jarida maarufu la Financial Times, operesheni hii ya siri imekuwa ikifanyika kwa tahadhari kubwa ili kuepuka kugundulika na vikosi vya doria vya Iran, jambo ambalo lingeweza kusababisha mapigano ya ana kwa ana.
Ili kutekeleza misheni hii ya hatari, vikosi vya Marekani vilitumia mbinu za kisasa zaidi za kivita. Makundi madogo ya wanajeshi maalum yalikuwa yakitumia boti ndogo za kuvuta upepo (inflatable boats) kusonga kwa siri kuelekea kwenye maeneo yaliyoshukiwa kuwa na mabomu.
Badala ya kutumia manowari kubwa ambazo zingeonekana kirahisi na rada za Iran, Marekani ilitumia ndege zisizo na rubani za majini (Maritime Drones) na vifaa maalum vya kujiendesha chini ya maji (Autonomous Underwater Vehicles). Vifaa hivi vilifungwa mfumo maalum wa kisasa wa mawimbi ya sauti kwa ajili ya kuchora ramani ya sakafu ya bahari na kutambua vilipuzi vyovyote vilivyofichwa chini ya maji.
Mara baada ya mtambo wa Sonar kugundua bomu, wazamiaji maalum wa kijeshi walilazimika kuogelea na kusogelea karibu na bomu hilo. Wanajeshi hawa walikuwa wakipachika vilipuzi maalum kisha kujiweka mbali.
Ripoti zinaeleza kuwa baadhi ya milipuko ya kuyaharibu mabomu hayo ilikuwa ikianzishwa kwa kutumia rimoti kupitia mifumo ya maroboti kutoka mbali. Jambo la kusisimua na la kutisha zaidi ni kwamba, operesheni hizi zote zilifanyika usiku wa manane chini ya giza totoro. Lengo kuu la kufanya hivi usiku lilikuwa ni kupunguza uwezekano wa kushambuliwa na majeshi ya Iran endapo wangeonekana.
Kwa wataalamu wa mikakati ya kivita, matumizi ya mabomu ya majini ni mbinu kuu inayotumiwa na nchi kama Iran. Kwa kuwa Iran haina manowari kubwa za kutosha kupambana ana kwa ana na Marekani, mbinu rahisi na ya gharama nafuu kwao ni kutega mabomu kwenye sakafu ya bahari. Bomu moja dogo linalogharimu maelfu machache ya dola lina uwezo wa kulemaza au kuzamisha manowari ya Marekani inayogharimu mabilioni ya dola.
Kwa Marekani, kuhakikisha Lango la Hormuz linabaki salama si jambo la hiyari, ni la lazima. Lango hili ni njia kuu inayopitisha asilimia 20 ya mafuta yote yanayotumika duniani. Bomu lolote litakalolipuka na kuzamisha meli katika lango hili, litapandisha bei ya mafuta duniani ndani ya sekunde chache na kusababisha mtikiso mkubwa wa kiuchumi.
Kufichuka kwa misheni hii kunaonyesha wazi kwamba mzozo wa Washington na Tehran sio tena wa maneno na vikwazo vya kiuchumi; huu ni ukurasa mpya wa vita vya kimya kimya vinavyoendelea chini ya bahari, na kosa lolote dogo linaweza kuwasha moto ambao dunia itashindwa kuuzima.
Soma pia. Nani Ana Jeshi Imara Zaidi Kati ya Marekani na Iran? (Ulinganisho wa 2026)
Endelea kufuatilia Swahili Prime Media kwa uchambuzi wa kina na habari za uhakika za usalama wa kimataifa.